Ahıska Türkleri kimdir, nerede yaşıyorlar? Ahıska nerede?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler’in 78. Genel Kuruluna katılmak suretiyle bulunmuş olduğu New York’taki Türkevi’nde Ahıska Türkleri’ne hitap etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İçişleri Bakanlığımız, başkonsolosluklarımız, Dünya Ahıska Türklerinin katkısıyla 820 Ahıskalı, Türk vatandaşlığını kazandı.” dedi. Erdoğan, konuşmasının sonrasında Türk vatandaşlığına geçen Ahıska Türkleri’ne kimliklerini verdi. Arama motorlarında ise Ahıska Türkleri kimdir, nerede yaşıyorlar? Ahıska nerede? sorularına cevap arıyor.

Ahıska Türkleri, Gürcistan’ın güneybatı ucunda, merkezi Ahıska (Ahaltsihe) olan Mesheti bölgesinde yaşayan Müslüman nüfusa 20. yüzyılın ikinci yarısında verilen addır. Bölgenin adından kaynaklı Meshet Türkleri ya da Mesket Türkleri ve Türkçede bölgenin adının Misketya biçiminde yanlış yazılmasından kaynaklı Misket Türkleri şeklinde de adlandırılmaktadır. Bu değişik adlandırmalar “Ahıska Türk’ü” kavramının yeni olduğundan ve tarihsel kaynaklarda yer almamasından kaynaklanmaktadır.

Bugün Ahıska Türkleri, II. Dünya Savaşı esnasında yaşanmış olan mecburi sürgünler sebebiyle eski Sovyetler Birliği’ne (Türkiye ve ABD Birleşik Devletleri’ne de) geniş bir halde dağılmış durumdalardır. O zamanlar Sovyetler Birliği, Türkiye’ye yönelik bir baskı kampanyası başlatmaya hazırlanmakta ve Joseph Stalin, Ahıska’da Sovyetler’in niyetlerine hasım olması olası stratejik Türk nüfusunu temizlemek istemektedir. 1944’te Ahıska Türkleri, Türkiye sınırından akrabalarıyla iş donanması yapmış olup kaçakçılık, haydutluk ve casusluk yapmakla suçlanmıştır. Joseph Stalin tarafınca 1944’te Gürcistan’dan kovulmuşlar, sınır dışı edilmeden ilkin ve sonrasında ayrımcılığa ve insan hakları ihlallerine maruz kalmışlardır. Yaklaşık 115.000 Ahıska Türkü Orta Asya’ya sürülmüş ve daha sonrasında yalnızca birkaç yüzü Gürcistan’a dönebilmiştir. 1990 senesinde Ukrayna’ya göç edenler, mevsimlik işçilerin yaşamış olduğu gecekondu kasabalarına yerleşmişlerdir.

Ahıskalıların ufak bir kesimi Şii olmakla birlikte büyük çoğunluğu Sünni mezhebine tabidir.

1989 Sovyet nüfus sayımına göre Sovyetler Birliği’nde yaşayan 207.502 Türk vardır. Ancak Sovyet yetkilileri çoğu Ahıska Türk’ünü “Azeri”, “Kırgız” ve “Özbek” gibi öbür milletlere mensup olarak kaydetmiştir. Bu nedenle resmî nüfus sayımları, Ahıska Türklerinin reel nüfusunun reel bir yansımasını göstermez. Örneğin 2009 Azerbaycan nüfus sayımına göre ülkede yaşayan 38.000 Türk vardı fakat sayımda Azerbaycan vatandaşı olan Ahıska Türkleri ile Türkiye Türkleri içinde tefrik yapılmamıştır çünkü resmî sayımda her iki öbek da “Türkler” ya da “Azeriler” olarak sınıflandırılmıştır. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin 1999’da yayımlanan raporu, Azerbaycan’da 100.000 Ahıska Türk’ünün yaşadığını ve feshedilmiş Barış ve Demokrasi Enstitüsü, 2001 senesinde Azerbaycan’da 90.000 ila 110.000 Ahıska Türk’ünün yaşadığını belirtmiştir. Benzer şekilde akademik tahminler, Azerbaycan’daki Ahıska Türk topluluğunun 90.000 ila 110.000 bulunduğunu öne sürmüşlerdir.

Daha yakın zaman Rusya’daki birtakım Ahıska Türkleri, bilhassa de Krasnodar’da olanlar, mahalli halkın düşmanlığıyla karşılaşmıştır. Krasnodar Ahıska Türkleri, vatandaşlıklarından yoksun bırakma da dâhil olmak suretiyle mühim insan hakları ihlallerine maruz kalmıştır. Medeni, siyasal ve toplumsal haklarından yoksun bırakılmış ve mülk sahibi olmaları ve istihdam edilmeleri yasaklanmıştır. Bu nedenle 2004 yılından bu yana çoğu Türk, sığınmacı olarak ABD Birleşik Devletleri için Krasnodar bölgesini terk etmiştir. Yaklaşık 1.300 kişiden oluşan büyük bir bölümü Dayton’dadır. Hâlâ Gürcistan’a tam anlamıyla geri dönmeleri yasaktır. Ancak Gürcistan’da, itikat ve etnik gerilimlerdeki farklılık sebebiyle Ahıska Türklerine karşı ırkçılık hâlâ popülerdir.

Ahıska Türklerinin ana dili Türkçedir. Konuşma şivesi, Mesheti bölgesine komşu olan Ardahan ve Artvin illerindeki ağzın bir bölümüne ve Azericeye çok benzer. Ahıska Türkçesi; Ardahan, Olur, Oltu ve Göle’de konuşulan ağzın aynısıdır. Tortum ve İspir ağzına ise çok benzer. Posof, Artvin, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli ağzına birazcık daha uzaktır. Ahıska Türkçesi, Ahıska Türklerinin Rus ve Sovyet yönetimi esnasında temas hâlinde olduğu öbür dillerden (Azerice, Gürcüce, Kazakça, Kırgızca, Rusça ve Özbekçe dâhil) etkilenmiştir. Eğitimlerini sıklıkla Rusça aldıklarından kaynaklı çoğu birincil dil olarak Rusçayı kullanmaktadırlar. Gürcüce konuşan Ahıska Türklerinin sayısı olabildiğince azdır ve günümüzde Gürcistan’da yaşamaktadırlar.

Ahıska Türkleri, bugün eski Sovyetler Birliği coğrafyasında ve Türkiye’de dağınık olarak yaşamaktadırlar. Ahıska Türkleri etnik olarak Kıpçak Türklerindendir. Toplam nüfusunun 350.000-400.000 içinde olduğu tahmin edilmektedir.

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve öbür eski Sovyet cumhuriyetlerinin nüfus sayımlarında Ahıska Türkleri için “Türkler” kavramı kullanılmaktadır.

Bugün Ardahan, Posof, Artvin, Şavşat, Yusufeli, Ardanuç halkının büyük çoğunluğu Ahıska Türklerinin Türkiye’deki temsilcisidir.

İlgili Haberler

Gündem Yaşam Haberler

Bir yanıt yazın

pendik escort
pendik escort
istanbul escort
istanbul escort
antalya escort